Hoe werkt een warmtepomp?
Gepubliceerd op 7 november 2026 · Laatst bijgewerkt: 7 november 2026 · Door Voltrax
Wat doet een warmtepomp?
Een warmtepomp verwarmt uw huis en vaak ook uw warme water. Hij maakt die warmte niet door gas te verbranden, maar haalt warmte uit de omgeving: uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater. Die warmte brengt hij op een hogere temperatuur en geeft hem af aan uw verwarmingssysteem.
Ook in koude lucht zit nog warmte. Een warmtepomp kan die benutten. Daarvoor gebruikt hij elektriciteit, maar hij levert meer warmte dan hij aan stroom verbruikt. Dat maakt een warmtepomp een zuinige manier van verwarmen.
Op onze pagina over warmtepompen leest u welke mogelijkheden er zijn.
Hoe haalt een warmtepomp warmte uit de buitenlucht?
Een warmtepomp werkt als een koelkast, maar dan andersom. Een koelkast haalt warmte uit de binnenkant en geeft die aan de achterkant af. Een warmtepomp haalt warmte van buiten en geeft die binnen af. In grote lijnen gaat dat zo:
- Verdamper: in de buitenunit stroomt een koudemiddel dat al bij een lage temperatuur verdampt. De buitenlucht verwarmt het koudemiddel, waardoor het verdampt.
- Compressor: de compressor perst het gasvormige koudemiddel samen. Daardoor stijgt de temperatuur flink. De compressor gebruikt de meeste stroom.
- Condensor: het hete koudemiddel geeft zijn warmte af aan het water van uw verwarming. Daarbij koelt het af en wordt het weer vloeibaar.
- Expansieventiel: de druk van het koudemiddel wordt verlaagd, waardoor het weer afkoelt. Daarna begint de cyclus opnieuw.
Dit proces loopt continu door zolang er warmte nodig is. Het verwarmde water gaat naar uw radiatoren of vloerverwarming, en eventueel naar een boilervat voor warm tapwater.
Welke soorten warmtepompen zijn er?
Er zijn verschillende soorten, die verschillen in de warmtebron en in de manier waarop ze samenwerken met uw cv-ketel:
| Soort | Warmtebron | Kenmerk |
|---|---|---|
| Lucht-waterwarmtepomp | Buitenlucht | Meest voorkomend; een buitenunit haalt warmte uit de lucht |
| Bodemwarmtepomp | Bodem of grondwater | Gebruikt een bron in de grond; vraagt grondwerk |
| Hybride warmtepomp | Meestal buitenlucht | Werkt samen met de cv-ketel, die bijspringt als het koud is of voor warm water |
| Volledig elektrische warmtepomp | Lucht of bodem | Verwarmt het huis zonder cv-ketel; vraagt een goed geïsoleerde woning |
Een hybride warmtepomp is vaak een eerste stap in een woning die nog niet volledig geïsoleerd is. Een volledig elektrische warmtepomp past vooral bij goed geïsoleerde woningen met verwarming op lage temperatuur. Achtergrond vindt u ook bij Milieu Centraal.
Wat betekenen COP en SCOP?
COP staat voor coefficient of performance. Het geeft aan hoeveel warmte een warmtepomp levert per eenheid stroom die hij verbruikt, onder bepaalde testomstandigheden. Een hogere COP betekent dat de warmtepomp onder die omstandigheden zuiniger werkt.
De COP verandert met de omstandigheden. Hoe kouder het buiten is en hoe warmer het water voor uw verwarming moet zijn, hoe lager de COP. Daarom is er ook de SCOP: de seizoensgebonden COP. Die geeft een gemiddelde over een heel stookseizoen en zegt daardoor meer over het gebruik in de praktijk.
Vergelijkt u warmtepompen, kijk dan naar waarden die onder dezelfde omstandigheden zijn gemeten. De waarden staan in het datablad van de fabrikant. Wij noemen hier geen merkwaarden.
Werkt een warmtepomp ook als het vriest?
Ja. Een lucht-waterwarmtepomp kan ook bij vorst warmte uit de buitenlucht halen. Wel daalt het rendement als het kouder wordt, omdat de warmtepomp dan harder moet werken. Bij een volledig elektrische warmtepomp kan bij strenge kou een elektrisch element bijspringen. Bij een hybride warmtepomp neemt de cv-ketel het dan deels over.
Bij vorst kan er ijs op de buitenunit ontstaan. De warmtepomp ontdooit zichzelf dan af en toe. U ziet soms wat damp; dat is normaal.
Een bodemwarmtepomp heeft minder last van kou, omdat de temperatuur in de bodem het hele jaar vrij stabiel is.
Let ook op de plek van de buitenunit. Die maakt geluid als hij draait, en moet vrij lucht kunnen aanzuigen en uitblazen. De installateur kijkt daarom naar de afstand tot ramen, slaapkamers en de erfgrens met de buren. Welke regels gelden, leest u in hoeveel geluid mag een warmtepomp maken.
Is mijn huis geschikt voor een warmtepomp?
Dat hangt vooral af van de isolatie en van de temperatuur waarop uw verwarming moet werken. Een warmtepomp werkt het zuinigst als het verwarmingswater niet te heet hoeft te zijn. Een goed geïsoleerde woning met vloerverwarming of grote radiatoren is daarom het meest geschikt voor een volledig elektrische warmtepomp.
In een oudere of minder goed geïsoleerde woning is een hybride warmtepomp vaak een goede eerste stap. Meer daarover leest u in warmtepomp in een oudere woning. Met de keuzehulp warmtepomp maakt u een eerste inschatting. Voor subsidie kunt u kijken op onze pagina over warmtepomp subsidie.
Combineert u een warmtepomp met zonnepanelen en een thuisbatterij, dan kunt u meer eigen stroom gebruiken. Wat dat in uw situatie betekent, hangt af van uw woning en verbruik; we rekenen het graag voor u door.
Gratis en vrijblijvend advies
Wilt u weten welke warmtepomp bij uw woning past? Vraag gratis advies aan. We kijken naar uw isolatie, verwarming en verbruik en leggen de mogelijkheden eerlijk uit. Daarna kiest u zelf.
Veelgestelde vragen
Hoe werkt een warmtepomp in het kort?
Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, bodem of het grondwater, brengt die met een koudemiddel en compressor op een hogere temperatuur en geeft die af aan uw verwarming.
Welke soorten warmtepompen zijn er?
De belangrijkste zijn de lucht-waterwarmtepomp, de bodemwarmtepomp, de hybride warmtepomp (met cv-ketel) en de volledig elektrische warmtepomp.
Wat betekent COP bij een warmtepomp?
De COP geeft aan hoeveel warmte een warmtepomp levert per eenheid stroom, onder bepaalde omstandigheden. De SCOP is het gemiddelde over een stookseizoen.
Werkt een warmtepomp bij vorst?
Ja, maar het rendement daalt als het kouder wordt. Bij strenge kou springt een elektrisch element of, bij een hybride, de cv-ketel bij.
Is een warmtepomp geschikt voor mijn huis?
Dat hangt af van de isolatie en de temperatuur van uw verwarming. In oudere woningen is een hybride warmtepomp vaak een eerste stap. Wij beoordelen het graag voor u.
Gerelateerde artikelen
- Hybride of volledig elektrische warmtepomp: wat past bij uw huis?
- Werkt een warmtepomp met gewone radiatoren?
- Warmtepomp in een oudere woning: kan dat?
- Bekijk onze warmtepompen
Wilt u weten welke warmtepomp bij uw woning past? Bekijk onze warmtepompen: hybride of volledig elektrisch of doe in een paar minuten de keuzehulp warmtepomp.